ವಿಜಯರಾಜ್ ಕನ್ನಂತ
ಕೂರ್ ಮಂಡಿ ಹಾಕುದ್/ ಕಣ್ಣ್ ಕೂರುದು = ತೂಕಡಿಸು, ನಿದ್ರೆ ಬರುವಂತಾಗು
ಬಳಕೆ -
೧. ನಂಗ್ ಕಣ್ಣ್ ಕೂರ್ತಾ ಇತ್ತ್. ನಾ ಮಲ್ಕಂತೆ ಅಕಾ?
೨. ಟಿ.ವಿ. ಮುಂದ್ ಕೂಕಂಡ್ ಕೂರ್ ಮಂಡಿ ಹಾಕ್ದಿದ್ರೆ ಹೊಯಿ ಮಲ್ಕಂಬ್ಕಾಗ್ದಾ?
ಚಪ್ಪಿ, ಚಪ್ಪೆ = ಸಪ್ಪೆ
(ಬಿಸಿ ತಣಿಯುವುದು ಅನ್ನುವ ಅರ್ಥ ಕೂಡಾ ಇದೆ)
ಬಳಕೆ -
೧. ಸಾರ್ ಸಾಪಾಯಿತ್.. ಆರೆ ಒಂಚೂರ್ ಉಪ್ಪ್ ಚಪ್ಪೆ
೨. ಎಂಥ ಮಾರಾಯ ಚಪ್ಪಿ ಇದ್ದೆ, ಹುಶಾರಿಲ್ಯಾ?
೩. ಸ್ನಾನ ಮಾಡುಕ್ ಹೋಯಿ ಕಾಂತೆ ನೀರ್ ಬರಿ ಚಪ್ಪೆ, ಒಂಚೂರು ಬಿಸಿ ಮುಟ್ಲಿಲ್ಲ
ತಾಳ್ಳ್ = ಪಲ್ಯ
ಬಳಕೆ -
೧. ಇವತ್ತ್ ತೊಂಡೆಕಾಯಿ ತಾಳ್ಳ್ ಯಾರ್ ಮಾಡದ್? ಭಾರಿ ಲಾಯ್ಕ್ ಆಯ್ತ್.
ತಾಳ್ = ಬಾಗಿಲ ಚಿಲಕ, ಅಗುಳಿ
ಬಳಕೆ -
೧. ಈ ಮಳ್ಗಾಲ್ದಗೆ ಬಾಗ್ಲ್ ನೀರ್ ಕುಡ್ದ್, ತಾಳ್ ಹಾಕುಕೆ ಭಾರಿ ರಗ್ಳಿ
೨. ಮಕ್ಳೇ ಮಲ್ಕಣ್ಕಿದ್ರೆ ಮುಂಚೆ ಒಂದ್ಸಲ್ ಎಲ್ಲಾ ಬಾಗ್ಲ್ ತಾಳ್ ಹಾಕಿತಾ ಕಾಣಿ
ಎಡ್ಕ್, ಎಡ್ಕಿ = ಸಂದಿ, ನಡುವೆ, ಮಧ್ಯೆ ( ಮೂಲ ಪದ ಎಡೆ )
ಬಳಕೆ -
೧. ಹಬ್ಬಕ್ ಹೋರೆ ಆ ಜನ್ರ್ ಎಡ್ಕಿನಗೆ ಸಮಾ ತಿರ್ಗುಕಾರೂ ಆತ್ತಾ?
೨. ಅಂವ ಬೈಕ್ ಬಿಡುವತಿಗೆ ಹಿಂದ್ ಕೂಕಂಬ್ಕ್ ಹೆದ್ರಿಕ್ ಆತ್. ಆಚೀಚಿಗೆ ಎರ್ಡ್ ವಾಹನ ಹೋತಿದ್ರೆ ಇಂವ ಅದ್ರ ಎಡ್ಕಕೆ ನುಗುಳ್ಸ್ಕಂಡ್ ಹೋತಾ ಮರಾಯಾ.
ಹೊಡ್ಕು, ಹೊಡಕು = ಹೊರಳಾಡು, ಉರುಳಾಡು
ಬಳಕೆ -
೧. ರಾತ್ರಿಡೀ ನಿದ್ರಿ ಬರ್ಲೆ ಇಲ್ಲ ಕಾಣಿ. ಬರಿ ಹಾಸ್ಗಿ ಮೇಲೆ ಹೊಡ್ಕ್ತಾ ಮಲ್ಕಂಡದ್.
೨. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಬೇಗ್ ಎದ್ದ್ ಓದ್ ಅಂದ್ರೆ ಹಾಸ್ಗಿ ಮೇಲೆ ಹೊಡ್ಕ್ತಾ ಆಯ್ಕಂಡಿದ್ಯಾ?
೩. ಅವ್ನಿಗೆ ಹೊಟ್ಟಿ ನೋವ್ ಬಂದದ್ದಾರೂ ಎಂತ ಅಂತ್ರಿ..ಏನ್ ಬಿದ್ದ್ ಬಿದ್ದ್ ಹೊಡ್ಕ್ತಾ ಇದ್ದ
ಮ್ಯಾಲಾಗ್ರ,
ಬಳಕೆ -
೧. ಶೆಕಿ ದಿನಕ್ಕೆ ಮ್ಯಾಲಾಗ್ರ ಬೇರೆ ಎಂತ ಬೇಕಂದೇಳಿಯೇ ಇಲ್ಲ. ಒಂದ್ ತಂಬುಳಿ ಇದ್ರ್ ತಂಪಾತ್ತ್
೨. ಹ್ವಾಯ್ ಎಂತಾರು ಸ್ವಲ್ಪ ತರ್ಕಾರಿ ತನ್ನಿ ಕಾಂಬಾ. ಮ್ಯಲಾಗ್ರಕ್ಕೆ ಇವತ್ತ್ ಎಂತ್ದ್ ಇಲ್ಲ
ಮ್ಯಾಳಿ = ಕುತ್ತಿಗೆ
ಬಳಕೆ -
೧. ನೆಂಟ್ರ್ ಬತ್ತೆ ಅಂದರ್ ಪತ್ತಿ ಇಲ್ಲಪ. ನೀಕಿ ನೀಕಿ ಮ್ಯಾಳಿ ಉದ್ದ ಆಯ್ತ್
೨. ನಿನ್ನೆ ಮಲ್ಕಂಡಲ್ ಉಳ್ಕದ್ದೋ ಎಂತದೋ, ಇವತ್ತ್ ಮ್ಯಾಳಿ ತಿರ್ಸುಕಾತಿಲ್ಲ
ಮಿಗಲಿ = ಬೆಸ ಸಂಖ್ಯೆ
ಬಳಕೆ -
೧. ದೆವ್ರ್ ಪ್ರಸಾದ್ ಮಿಗ್ಲಿ ಬಂದಿತ್. ಅಡ್ಡಿಲ್ಲ ದೇವ್ರ್ ನೆಡ್ಸಿ ಕೊಡ್ತ
ಬೆಳ್ಗಾಮುಂಚೆ = ಮುಂಜಾವು, ನಸುಕು, ಬೆಳ್-ಬೆಳಿಗ್ಗೆ
ಬಳಕೆ -
೧. ಬೆಳ್ಗಾಮುಂಚೆ ಬೇಗ್ ಏಳ್ಕ್. ನಾಳಿಗ್ ಹಬ್ಬಕ್ ಹೋಯ್ಕಲ್ದಾ.
೨. ಬೆಳ್ಗಾಮುಂಚೆ ಎದ್ಕಂಡ್ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೊರ್ಟದ್ ಮರಾಯ್ರೆ?
ಕವಳ = ಎಲೆ-ಅಡಿಕೆ
ಬಳಕೆ -
೧. ನಂಗೆ ಊಟ ಆರ್ ಮೇಲ್ ಒಂದ್ ಕವಳ ಹಾಕ್ದಿದ್ರೆ ಉಂಡದ್ ಉಂಡಂಗಾತಿಲ್ಲ
೨. ಸಣ್ಣ್ ಮಕ್ಕ್ಳ್ ಎಲ್ಲ ಕವ್ಳ ಹಾಕುಕಾಗ. ಬರ ತಲಿಗ್ ಹತ್ತುದಿಲ್ಲ
ಈ ಪದ ಪ್ರಯೋಗ ಬಹುಶಃ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಕನ್ನಡದ ಕೆಲವು ಕಡೆ ಕೂಡಾ ಇರಬೇಕು.
ಜಂಬ್, ಜಂಬು = ಕೆಟ್ಟ ವಾಸನೆ
ಬಳಕೆ -
೧. ಎಲಿಯೋ ಎಂಥಾದೋ ಸತ್ತ್ ಹೋಯಿತಾ ಕಾಣತ್. ಆ ಬದಿಗ್ ಹೋಪುಕೆಡ್ಯ..ಜಂಬ್ ಬತ್ತಾ ಇತ್ತ್
hi ಕುಂದಾಪ್ರ ಕನ್ನಡ,
ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಹೆಲ್ಪ್ ಆಯಿತು. ಈ ಸಲ ನನ್ನ ಅತ್ತೆಮನೆ (ಮಂಗಳೂರು) ಹೋದಾಗ ಅವರಾಡೊ ಮಾತು ನನಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಆದ್ರೂ ಅರ್ಥ ಆಗಬಹುದು !
ಅಲ್ಲಿ ಹೋದಾಗ ನೆಂಟರು ನನ್ನ ಜೊತೆ ಮಾತನಾಡಿದಾಗ ನನಗೆ ಒಂಚೂರು ಅರ್ಥ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸುಮ್ನೇ ಒಂದು ಪೆಚ್ಚು ನಗೆ ಬೀರುತ್ತೆನೆ.
ಮನೆ ಮಂದಿ ನನಗೆ ಅರ್ಥ ಆಗೋ ತರಹ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವದರಿಂದ ನಾನು ಬಚಾವ್
for eg. ;
“ಸಾರ್ ಸಾಪಾಯಿತ್ ” ಅಂದ್ರೆ ಬಿಸಿ ಇಲ್ಲ ಅಂತ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ನೋಡಿದರೆ ಅದರ ಅರ್ಥನೇ ಬೇರೆ
neelanjala,
nimge prayojna aaytalla.
khuShiyaayt biDi…
haangE ee blaag badige aagaaga neeki(iNuki) nODtaa iri
Vijayraj K
baethu =Alli idu antha artha
idonthara brahmanara kundapra kannada
namma doddamma obru e pada heluttiddaru